Image result for ‫تصاویر کوچک اسماء الحسنی‬‎

 

((خَلقَ کُل شَِی فَقَدرُه تقدیرا.اِنَّ الله سَریعُ الحِساب.خَلقَ الله سَبعَ سَماوات طِباقا))))

 

بسم الله الرحمن الرحیم

 

 

محاسبه ی شاخص های فیشر ، پاشه و لاسپیرز تحت اکسل

محاسبه ی شاخص های فیشر ، پاشه و لاسپیرز تحت اکسل

روش‌های شاخص قیمت

روش لاسپیرز(Laspeyers)؛ در این روش بایستی ارزش سبد مصرفی سال پایه به‌قیمت جاری، بر ارزش سبد مصرفی سال پایه تقسیم و سپس در عدد ۱۰۰ ضرب شود. در این حالت تغییر قیمتها نسبت به سال پایه بررسی می‌شود؛ یعنی:
که Lt نماینده شاخص قیمت در سال t و P و Q نشان‌دهنده مقدار و قیمت کالاهاست. نشانه‌‌های پایینی(اندیس‌ها) نوع کالا و نشانه‌های بالایی دوره زمانی را نشان می‌دهند. مثلا P01 نشان‌دهنده قیمت کالای اول در سال پایه(صفر) و n نشان‌دهنده تعداد کل کالاهایی است که در محاسبه شاخص لاسپیرز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

 

روش‌های شاخص قیمت
روش لاسپیرز(Laspeyers)؛ در این روش بایستی ارزش سبد مصرفی سال پایه به‌قیمت جاری، بر ارزش سبد مصرفی سال پایه تقسیم و سپس در عدد ۱۰۰ ضرب شود. در این حالت تغییر قیمتها نسبت به سال پایه بررسی می‌شود؛ یعنی:

 

 

که Lt نماینده شاخص قیمت در سال t و P و Q نشان‌دهنده مقدار و قیمت کالاهاست. نشانه‌‌های پایینی(اندیس‌ها) نوع کالا و نشانه‌های بالایی دوره زمانی را نشان می‌دهند. مثلا P01 نشان‌دهنده قیمت کالای اول در سال پایه(صفر) و n نشان‌دهنده تعداد کل کالاهایی است که در محاسبه شاخص لاسپیرز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

روش پاشه (Paashe)؛ در این روش گفته می‌شود، که ارزش سبد مصرفی سال جاری به ‌قیمت سال جاری تقسیم بر ارزش سبد مصرفی سال جاری به قیمت سال پایه  و سپس در عدد ۱۰۰ ضرب شود. در این‌جا مقادیر، مساوی با
مقدارهای سال جاری است و فقط قیمت‌ها تغییر می‌کند.

 

مقایسه دو فرمول لاسپیرز و پاشه، تفاوت بین دو روش محاسبه را مشخص می‌کند. در هر دو روش، قیمت‌های سال مورد نظر در صورت کسر و قیمت‌های سال پایه در مخرج کسر منظور می‌شود. در روش لاسپیرز، مقادیر تولید سال پایه به‌صورت ضریب؛ اما در روش پاشه برای مقادیر صورت و مخرج، مقادیر سال مورد نظر به‌کار می‌رود.
از طرف دیگر، شاخص لاسپیرز از نظر محاسباتی این حسن را دارد؛ که اگر فقط قیمت‌های هرسال جمع‌آوری شود، می‌توان مقدار شاخص را محاسبه کرد؛ در حالی‌که برای شاخص پاشه باید هر سال هم قیمت و هم مقدار تولید (تعارض با بالا) و مصرف کالاها را جمع‌آوری کرد.
به‌صورت نظری شاخص لاسپیرز افزایش قیمتها را بیشتر از حد و شاخص پاشه افزایش قیمتها را کمتر از حد نشان می‌دهند. دلیل آن این است که در شاخص لاسپیرز سبد کالاها یا مقدار کالاهای سال پایه، به‌عنوان وزن مورد استفاده قرار می‌گیرد.
روش فیشر؛ در این روش بر خلاف دو روش قبل که کمیّت‌ها در سال‌های پایه و جاری در نظر گرفته می‌شد، میانگین هندسی شاخص‌های لاسپیرز و پاشه را محاسبه می‌کند. فرمول ریاضی روش فیشر به‌صورت زیر است:

 

 

شاخص کل قیمت(TEPIX)

 (Tehran Exchange Price Index)

 بورس اوراق بهادار تهران از فروردین ماه 1369 اقدام به محاسبه و انتشار شاخص قیمت خود با نام تپیکس نمود. این شاخص، نماگر تغییرات قیمت کل بازار است و به صورت میانگین وزنی و با استفاده از فرمول زیر محاسبه می‌گردد:                        

 

Pit= قیمت شرکت iام در زمان t

 qit = تعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان t

Dt = عدد پایه در زمان t که در زمان مبداء برابر pioqio∑ بوده است

Pio= قیمت شرکت iام در زمان مبدأ

 qio = تعداد سهام منتشره شرکت iام در زمان مبدأ

n = تعداد شرکت‌های مشمول شاخص

شاخص قیمت بورس تهران، سهام تمام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را در برمی‌گیرد و در صورتی‌که نماد شرکتی بسته باشد یا برای مدتی معامله نشود، قیمت آخرین معامله آن در شاخص لحاظ می‌گردد. همان‌گونه که از فرمول مشخص است، تعداد سهام منتشرة شرکت‌ها، معیار وزن‌دهی در شاخص مزبور است.

 

 

 

شاخص صنایع

شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در صنایع مختلفی طبقه‌بندی شده‌اند. این طبقه‌بندی بر اساس روش ISIC انجام می‌شود و در حال حاضر 35 صنعت مختلف در بورس تهران تعریف شده است. بورس تهران اقدام به محاسبه شاخص قیمت برای هر صنعت می‌کند که همگی با فرمولی مشابه شاخص کل قیمت محاسبه می‌شوند. در یک تفکیک کلی‌تر هم، شرکت‌های پذیرفته شده در بورس تهران به دو گروه صنعت و مالی تقسیم شده‌اند که گروه مالی در برگیرنده شرکت‌های صنعت واسطه‌گری‌های مالی و گروه صنعت شامل کلیه شرکت‌های بورس به جز واسطه‌گری‌های مالی است. بورس تهران به محاسبه شاخص قیمت برای این دو گروه کلی نیز می‌پردازد که با نام شاخص مالی و شاخص صنعت محاسبه و منتشر می‌شوند و هر دو در طراحی، محاسبه و تعدیل از معیارهای شاخص کل قیمت پیروی می‌کنند.

 


 

شاخص بورس( قیمت و بازده نقدی)

 

شاخص قیمت و بازده نقدی یا همان شاخص بازده کل با نماد TEDPIX از فروردین 1377 در بورس تهران محاسبه و منتشر شده است. تغییرات این شاخص نشانگر بازده کل بورس است و از تغییرات قیمت و بازده نقدی پرداختی، متأثر می‌شود. این شاخص کلیه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را در بردارد و شیوه وزن‌دهی و محاسبه آن همانند شاخص کل قیمت (TEPIX) است و تنها تفاوت میان آن  دو در شیوه تعدیل آن‌ها است. شاخص قیمت و بازده نقدی علاوه بر موارد تعدیل شاخص قیمت در صورت پرداخت سودنقدی نیز تعدیل می‌شود.

 


 

شاخص بازده(سود) نقدی

شاخص بازده نقدی که با نماد TEDIX منتشر می‌شود، بیانگر سطح عمومی بازده نقدی پرداختی شرکت‌ها است و مقدار آن از تقسیم پایه شاخص کل قیمت(TEPIX) بر پایه شاخص بورس( قیمت و بازده نقدی)(TEDPIX)، به دست می‌آید.